Fundacja Dbam o Mój Zasięg we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego oraz przy wsparciu zespołu Fundacji „Życie Warte Jest Rozmowy” opublikowała najnowszy raport „Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków”. Badanie przeprowadzono na reprezentatywnej próbie uczniów klas VII szkół podstawowych oraz klas III szkół ponadpodstawowych, co pozwala rzetelnie uchwycić realne doświadczenia młodych ludzi.
Najważniejsze wnioski z badań
1.Internet jako naturalne środowisko młodzieży
Dla współczesnych nastolatków świat online to codzienność. Owszem — może być przestrzenią zagrożeń (cyberprzemocy, mowy nienawiści, pornografii czy patotreści), ale równocześnie pełni rolę miejsca nauki, budowania relacji, rozwijania pasji i działań obywatelskich.
2. Powszechność mediów społecznościowych
- Konta w mediach społecznościowych ma 88% uczniów klas 7 szkół podstawowych i 96% uczniów klas 3 szkół ponadpodstawowych.
- 9 na 10 korzysta z nich codziennie.
3. Młodzi stykają się z różnymi zagrożeniami online
- Reklamy treści dla dorosłych: prawie połowa uczniów klas 7 podstawowych i 3/4 uczniów klas 3 szkół ponadpodstawowych.
- Obrażanie przez osoby z klasy/szkoły: co trzeci uczeń.
- Zaproszenia od nieznajomych: 37% uczniów klas 7 szkół podstawowych i 52% uczniów klas 3 szkół ponadpodstawowych.
4. Internet to także przestrzeń twórczości i działań społecznych
- 43–47% angażuje się w inicjatywy społeczne online (zbiórki, petycje).
- Prawie połowa tworzy lub udostępnia swoje treści (grafiki, animacje, opowiadania).
- Około 25% przygotowuje materiały edukacyjne, aby wspierać innych uczniów
5. Jakość ważniejsza niż ilość
Szczególnie wśród starszych uczniów widać, że:
- zarówno osoby długo, jak i krótko korzystające z Internetu mogą korzystać w sposób bogaty lub bardzo ograniczony,
- surowy czas ekranowy nie oddaje tego, jak naprawdę wygląda ich aktywność.
6.Czas online nie przewiduje ryzykownych zachowań
Korelacje między długością korzystania a ryzykownymi aktywnościami są bardzo niskie — około 0,1. Oznacza to, że nie da się ocenić ryzyka tylko po liczbie godzin spędzonych online.
7. Nie wszyscy są „uzależnieni od Internetu”
Choć korzystanie z sieci jest powszechne, wysoki poziom kompulsywnego używania deklaruje:
- ok. 25% uczniów klas 7 szkół podstawowych
- ok. 33% uczniów klas 3 szkół ponadpodstawowych.
To wyniki znaczące, ale dalekie od mitów, że „wszyscy są uzależnieni”.
8. Dane dotyczące zdrowia psychicznego są alarmujące
- Myśli o tym, by się nie obudzić zgłasza 25% uczniów klasy 7 szkoły podstawowej i 36% uczniów klasy 3 szkoły ponadpodstawowej.
- Bierne myśli samobójcze: 15% i 25%.
- Aktywne myśli samobójcze: 17% i 23%.
- Planowanie odebrania sobie życia: 15% i 21%.
To sygnał, że młodzież pilnie potrzebuje wsparcia emocjonalnego i systemowego.
9. Algorytmy „podrzucają” treści suicydalne
Treści suicydalne pojawiają się:
- u 15–24% młodych — nawet gdy ich nie wyszukują.
- 48% siódmoklasistów z myślami samobójczymi otrzymuje takie treści przypadkowo.
- podobnie 43% uczniów klas 3 szkół ponadpodstawowych.
To wskazuje na konieczność regulacji algorytmów i większej odpowiedzialności platform.
Dlaczego raport jest tak ważny?
Wnioski raportu pokazują, że ogólnie korelacje między czasem spędzanym w Internecie a negatywnymi wskaźnikami zdrowia psychicznego są niskie – nieco wyższe w przypadku dni nauki szkolnej. Oznacza to, że długie korzystanie z sieci wcale nie musi współwystępować z problemami zdrowia psychicznego.
Raport jest niezwykle ważny, ponieważ obala powszechne mity i ukazuje złożoność życia cyfrowego, umożliwiając prowadzenie mądrzejszej i bardziej rzetelnej debaty publicznej.
Nie demonizuje technologii, lecz podkreśla znaczenie świadomego i bezpiecznego korzystania z niej. Wskazuje kierunki działań w obszarze wspierania higieny cyfrowej, rozwijania umiejętności cyfrowych, a także zdrowia psychicznego i zapobiegania myślom samobójczym. Dostarcza jednocześnie konkretne rekomendacje dla rodziców, szkół, specjalistów oraz decydentów, wspierając ich w podejmowaniu przemyślanych decyzji.
Autorzy podkreślają, że warto nie tylko zapoznać się z dokumentem, lecz także przekazywać go dalej, korzystać z zawartych w nim analiz i koniecznie sprawdzić rekomendacje znajdujące się w końcowej części raportu.
Raport do pobrania:
https://dbamomojzasieg.pl/…/Dobre-i-zle-wiadomosci…
Infografiki PDF/JPG:
Dobre i złe wiadomości – infografiki – Fundacja Dbam o Mój Z@sięg
