Dokument Poverty Watch 2025 stanowi szczegółowy raport Europejskiej Sieci Przeciwdziałania Ubóstwu (EAPN Polska), który analizuje złożony obraz ubóstwa i wykluczenia mieszkaniowego w Polsce. Służy również jako kluczowe narzędzie do monitorowania i recenzowania działań Państwa w sferze walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym.
Raport jest kompleksową analizą podzieloną na 3 części:
- Mapowanie ubóstwa i bezdomności w Polsce.
- Ubóstwo w indywidualnym doświadczeniu i problemy pracy socjalnej.
- Krajowa i lokalne strategie przeciwdziałania ubóstwu w Polsce.
Raport ukazuje złożony oraz paradoksalny obraz sytuacji ekonomicznej:
Ubóstwo skrajne spadło z 6,6 % (2,5 mln osób) w 2023r. do 5,2 % (1,9 mln osób w 2024r). Jako efekt wskazuje się wzrost płacy minimalnej i podwyżki świadczenia wychowawczego. Jednocześnie jednak wskaźnik ubóstwa relatywnego wzrósł z 12,2 % do 13,3%. Oznacza to, że najuboższym udało się wyjść z ubóstwa skrajnego. Tempo wzrostu konsumpcji średniej części społeczeństwa było szybsze, co powiększyło dystans i poczucie wykluczenia. Dokument alarmuje również o utrzymującej się ogromnej luce w ramach której 975 tys. osób w skrajnym ubóstwie jest formalnie zbyt zamożnych, aby uzyskać pomoc finansową na podstawie ustawy o pomocy społecznej.
Problem ubóstwa żywnościowego dotyka aż 42,4% populacji, a aż 88% osób skrajnie ubogich cierpi również z powodu skrajnego ubóstwa żywnościowego.
Oficjalne dane dotyczące bezdomności są krytycznie wadliwe z powodu pomijania osób w tym obcokrajowców przebywających w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Skorygowana liczba osób doświadczających bezdomności w Polsce w pierwszej połowie 2024r. wynosiła około 53,4 tys. osób.
Publikacja zawiera również rekomendacje działań, które mogłyby poprawić sytuację, m.in.: likwidacja luki socjalnej, odbudowa systemu świadczeń rodzinnych, opracowanie wiarygodnej strategii na lata 2028-2034 dotyczącej przeciwdziałania bezdomności i ubóstwu oraz ratyfikacja Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej.
Raport znajduje się pod linkiem: https://www.eapn.org.pl/eapn/uploads/2025/10/poverty_watch_2025.pdf
